Co to jest dysleksja?
Dysleksja rozwojowa
Są to specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Spowodowane są zaburzeniami niektórych funkcji poznawczych, motorycznych i ich integracji, uwarunkowanymi nieprawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego.
Terminologia
Najczęściej stosuje się termin „dysleksja rozwojowa" dla określenia syndromu specyficznych trudności w uczeniu się pisania i czytania.
DYSLEKSJA - SPECYFICZNIE TRUDNOŚCI W CZYTANIU;
DYSORTOGRAFIA - SPECYFICZNE TRUDNOŚCI Z OPANOWANIEM POPRAWNEJ PISOWNI ( W TYM BŁĘDY ORTOGRAFICZNE);
DYSGRAFIA - NISKI POZIOM GRAFICZNY PISMA
Przyczyny
Zaburzenia funkcji percepcyjno-motorycznych (spostrzegania wzrokowego, słuchowego, motoryki) i ich współdziałania, funkcji językowych, pamięci wzrokowej, słuchowej, ruchowej), lateralizacji, orientacji w schemacie ciała i przestrzeni.
Etiologia
Uwarunkowania tych zaburzeń są wielorakie. Wskazuje się na dziedziczność, zmiany anatomiczne i zaburzenia fizjologiczne układu nerwowego (w okresie ciąży i porodu o nieprawidłowym przebiegu). Zaniedbanie środowiskowe oraz brak szybkiej interwencji pogłębia zaburzenia i trudności dziecka.
Profilaktyka
Dzieci z nieprawidłowej ciąży, porodu, wykazujące deficyty rozwoju niektórych funkcji psychoruchowych, to dzieci „ryzyka dysleksji" Im wcześniej zostaną objęte opieką, tym większe szansę, aby zapobiec ich trudnościom szkolnym.
OBJAWY DYSLEKSJI ROZWOJOWEJ
Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu ujawniają się dopiero w szkole, podczas gdy już w okresie przedszkolnym można zauważyć objawy, które cechują tzw. dzieci ryzyka dysleksji.
- opóźniony rozwój mowy;
- mała sprawność i koordynacja ruchów podczas zabaw ruchowych, samoobsługi, rysowania i pisania (brzydkie pismo);
- wadliwa wymowa, trudności z wypowiadaniem złożonych słów, błędy gramatyczne;
- trudności z różnicowaniem głosek podobnych oraz z wydzieleniem sylab, głosek ze słów i ich syntezą;
- trudności z wykonywaniem układanek i odtwarzaniem wzorów graficznych;
- oburęczność;
- mylenie prawej i lewej ręki;
- trudności w czytaniu pomimo dobrej inteligencji oraz braku zaniedbania środowiskowego i dydaktycznego;
- trudności z opanowaniem poprawnej pisowni; pismo zwierciadlane, mylenie liter podobnych pod względem kształtu (p b d g ), liter odpowiadających głoskom zbliżonym fonetycznie, opuszczanie liter, błędy ortograficzne pomimo znajomości zasad ortografii.
RODZICU !
Obserwuj postępy swojego dziecka w nauce pisania i czytania w klasach 0 - III. Twój niepokój powinny wzbudzić następujące symptomy, które występują pomimo stosowania właściwych metod nauczania oraz systematycznych ćwiczeń w domu i w szkole.
I. Przed wstąpieniem dziecka do szkoły i na początku nauki szkolnej, gdy występują:
- trudności w zapinaniu ubrania, sznurowaniu butów i innych czynności manipulacyjnych,
- trudności z poprawnym stosowaniem zaimków: na. w. przed, za. pod. w środku, na zewnątrz,
- trudności z zapamiętywaniem i wypełnianiem więcej niż jednego polecenia w tym samym czasie,
- opóźnienie rozwoju mowy: wada wymowy, opóźniony rozwój mowy, zamiana głosek i sylab,
- trudności z przypominaniem sobie nazw przedmiotów, mylenie kierunków: prawa - lewa, oburęczność,
- trudności w nauce pisania: litery zwierciadlane, zdeformowany kształt liter. trudność w zapamiętywaniu materiału ułożonego w sekwencji np.: nazwy dni tygodnia, litery alfabetu,
- słabe postępy w uczeniu się czytania zarówno metodą fonetyczną (literową), jak i globalną (całościowe rozpoznawanie wyrazów),
- szybka męczliwość, uwarunkowana koniecznością włożenia większego wysiłku i koncentracji uwagi w zadania typu szkolnego.
II. Wiele tych symptomów może przetrwać do okresu szkolnego i występować w połączeniu z trudnościami w czytaniu i pisaniu w młodszych klasach szkolnych.
1. Specyficzne trudności w czytaniu:
- czytanie „niepewne", „wymęczone", szczególnie głośne,
- częste błędy w czytaniu: pomijanie wyrazów lub ich dodawanie, zniekształcanie wyrazów i odczytywanie innych, podobnych wyrazów (wskutek błędnego domyślania się na
- podstawie pierwszej sylaby lub kontekstu),
- pomijanie linii lub odczytywanie jej ponownie,
- częste gubienie miejsca, w którym dziecko czyta,
- niepewność w czytaniu szczególnie krótkich wyrazów wyglądają podobnie np.: od - do.
- trudności w dzieleniu wyrazów na sylaby i łączeniu sylab w wyrazy we właściwym porządku,
- pomijanie interpunkcji,
- przestawianie liter w wyrazie, co zmienia ich sens,
- trudności w wyszukiwaniu głównej myśli przeczytanego tekstu.
2. Specyficzne błędy w pisaniu:
- słaby poziom pracy pisemnej w porównaniu z odpowiedziami ustnymi.
- prace pisemne na niskim poziomic graficznym i estetycznym,
- trudności w różnicowaniu liter podobnych: b-d, b-p, p-g,
- pomijanie elementów liter np.: ogonków, laseczek, kreseczek,
- mylenie głosek podobnych fonetycznie np.: t-d, b-p.
- niewłaściwe stosowanie liter dużych i małych,
- trudności w różnicowaniu wyrazów podobnie brzmiących no.: bułka - półka,
- dodawanie, pomijanie, lub niewłaściwe umiejscawianie liter lub wyrazów,
- zapisywanie wyrazów na różne sposoby, np.; szyja, szja, szyia,
- złe rozmieszczenie pracy, (brak marginesu, opuszczanie liniatury).
Uczniowie klas starszych maja trudności z:
-
przypominaniem nazw słów,
- wolno i niepoprawnie czytają i piszą z wieloma błędami,
-
organizacją czynności, co odbija się szczególnie na pracach pisemnych,
-
rozumieniem bardziej skomplikowanych instrukcji, mogą je błędnie zrozumieć,
-
często mylą kierunki przestrzeni, miejsce, czas, zapisem informacji z tablicy i podczas ich dyktowania,
-
dokończeniem zdań w określonym czasie.
Powyższe trudności nie muszą wystąpić w pełnym zakresie, jednakże obecność kilku z wyżej wymienionych cech może świadczyć o wystąpieniu u ucznia specyficznych trudności w czytaniu i (lub) pisaniu.
Uwaga! Specyficzne trudności w pisaniu i czytaniu - DYSLEKSJA występująu dzieci o prawidłowym lub ponadprzeciętnym rozwoju intelektualnym i przy dobrej znajomości reguł ortograficznych i interpunkcyjnych.
JEŚLI TWOJE DZIECKO MA PROBLEM DYSLEKSJI LUB DYSORTOGRAFII MA PRAWO...
1. Do korzystania z zajęć korekcyjno - kompensacyjnych prowadzonych przez nauczyciela posiadającego przygotowanie w zakresie terapii pedagogicznej (na mocy rozporządzenia MEN z 15 stycznia 2001 r. — Dziennik Ustaw nr 13, poz. 10),